Rij- en rusttijdenwet: regels voor vrachtwagenchauffeurs

Truck resting place

Hoeveel uur mag een vrachtwagenchauffeur per dag rijden? Wanneer is een pauze verplicht en hoeveel rust moet een chauffeur nemen? De Europese rij- en rusttijden bepalen hoe transportondernemers, chauffeurs en planners hun werkzaamheden moeten organiseren.

In dit artikel vindt u de belangrijkste rij- en rusttijden voor vrachtwagenchauffeurs in 2026, inclusief uitzonderingen, controles en praktische voorbeelden.

Rij- en rusttijden 2026 in het kort

Voor vrachtwagenchauffeurs die onder de Europese rij- en rusttijdenregels vallen, gelden doorgaans de volgende maxima en minima:

Onderdeel Regel
Dagelijkse rijtijd Maximaal 9 uur, tweemaal per week 10 uur
Wekelijkse rijtijd Maximaal 56 uur
Rijtijd in twee weken Maximaal 90 uur
Verplichte pauze 45 minuten na maximaal 4,5 uur rijden
Gesplitste pauze Eerst minimaal 15 minuten, daarna minimaal 30 minuten
Normale dagelijkse rust Minimaal 11 uur
Gesplitste dagelijkse rust Minimaal 3 uur + minimaal 9 uur
Verkorte dagelijkse rust Minimaal 9 uur, maximaal driemaal tussen twee wekelijkse rustperioden
Normale wekelijkse rust Minimaal 45 uur
Verkorte wekelijkse rust Minimaal 24 uur, onder voorwaarden

 

Belangrijk: sinds 31 december 2024 moeten chauffeurs bij wegcontroles hun registraties over de lopende dag en de voorafgaande 56 dagen kunnen tonen. Dit is een wijziging van de controleperiode, niet van alle bovenstaande rij- en rusttijden.

Wat is de rij- en rusttijdenwet?

De rij- en rusttijdenwet is de gebruikelijke benaming voor de regels die bepalen hoe lang beroepschauffeurs mogen rijden, wanneer zij pauze moeten nemen en hoeveel dagelijkse en wekelijkse rust verplicht is.

De belangrijkste Europese regels staan in Verordening (EG) nr. 561/2006, zoals gewijzigd. In Nederland gelden daarnaast nationale regels, waaronder het Arbeidstijdenbesluit vervoer.

De regelgeving heeft drie belangrijke doelen: verkeersveiligheid verbeteren, vermoeidheid bij chauffeurs beperken en eerlijke concurrentie tussen transportondernemingen ondersteunen.

Hoeveel uur mag een vrachtwagenchauffeur per dag rijden?

Een vrachtwagenchauffeur mag normaal gesproken maximaal 9 uur per dag rijden. Deze dagelijkse rijtijd mag maximaal twee keer per week worden verlengd tot 10 uur.

Daarnaast gelden twee grenzen:

  • Maximaal 56 uur rijden per week.
  • Maximaal 90 uur rijden over twee opeenvolgende weken.

Voorbeeld: rijdt een chauffeur in de eerste week 56 uur, dan mag hij of zij in de daaropvolgende week maximaal 34 uur rijden.

Let op: rijtijd is niet hetzelfde als arbeidstijd. Laden, lossen en andere werkzaamheden kunnen ook meetellen als arbeidstijd. Hiervoor gelden aanvullende regels.

Wanneer moet een vrachtwagenchauffeur pauze nemen?

Na maximaal 4,5 uur rijden moet een chauffeur een pauze nemen van minimaal 45 minuten, tenzij een rustperiode begint.

De pauze mag worden opgesplitst in twee delen:

  1. Eerst minimaal 15 minuten pauze.
  2. Daarna minimaal 30 minuten pauze.

Deze volgorde is verplicht. Twee pauzes van bijvoorbeeld 30 en 15 minuten voldoen niet aan de standaardregel.

Praktijkvoorbeeld: een chauffeur rijdt 2 uur, neemt 15 minuten pauze en rijdt vervolgens nog 2,5 uur. Daarna moet hij of zij minimaal 30 minuten pauzeren voordat een nieuwe rijperiode van maximaal 4,5 uur kan beginnen.

Tijdens een rijtijdonderbreking mag de chauffeur geen andere werkzaamheden uitvoeren.

Hoeveel dagelijkse rust moet een vrachtwagenchauffeur nemen?

De normale dagelijkse rusttijd bedraagt minimaal 11 aaneengesloten uren.

Er zijn twee belangrijke mogelijkheden om hiervan af te wijken.

Gesplitste dagelijkse rust: 3 + 9 uur

Een normale dagelijkse rustperiode mag worden opgesplitst in twee delen:

  • Een eerste rustperiode van minimaal 3 aaneengesloten uren.
  • Een tweede rustperiode van minimaal 9 aaneengesloten uren.

De totale rust bedraagt daarmee minimaal 12 uur. Beide delen moeten in de voorgeschreven volgorde worden genomen en binnen de toepasselijke dagelijkse rustperiode passen.

Verkorte dagelijkse rust: minimaal 9 uur

Een chauffeur mag de dagelijkse rust onder voorwaarden verkorten tot minimaal 9 aaneengesloten uren.

Dit mag maximaal drie keer tussen twee wekelijkse rustperioden.

Een verkorte dagelijkse rustperiode van 9 uur hoeft niet afzonderlijk te worden gecompenseerd. Dit verschilt van de compensatieregels voor verkorte wekelijkse rust.

Hoeveel wekelijkse rust is verplicht?

De normale wekelijkse rusttijd bedraagt minimaal 45 aaneengesloten uren. Onder voorwaarden mag een chauffeur een verkorte wekelijkse rustperiode van minimaal 24 uur nemen.

Bij de standaardregeling voor internationaal en nationaal goederenvervoer moet een chauffeur in twee opeenvolgende weken in beginsel minimaal twee normale wekelijkse rustperioden nemen, of één normale en één verkorte wekelijkse rustperiode.

Een verkorting moet worden gecompenseerd met een gelijkwaardige rustperiode. Deze compensatie moet vóór het einde van de derde week na de betreffende week worden opgenomen, aansluitend op een andere rustperiode van minimaal 9 uur.

Voorbeeld: neemt een chauffeur 30 uur wekelijkse rust in plaats van 45 uur, dan moet het verschil van 15 uur worden gecompenseerd.

Voor bepaalde internationale goederenvervoerritten bestaan aanvullende mogelijkheden en voorwaarden voor opeenvolgende verkorte wekelijkse rustperioden. Een normale wekelijkse rustperiode van 45 uur mag niet in de vrachtwagencabine worden doorgebracht. De werkgever moet voor geschikte accommodatie zorgen en de kosten daarvan dragen.

Welke regels gelden bij twee chauffeurs op één vrachtwagen?

Bij dubbele bemanning gelden specifieke regels voor rijtijdonderbrekingen en dagelijkse rust. Een chauffeur kan onder voorwaarden een pauze van 45 minuten nemen terwijl de andere chauffeur rijdt. Tijdens deze pauze mag de rustende chauffeur niet helpen bij het besturen van het voertuig.

Bij dubbele bemanning moet iedere chauffeur in beginsel binnen 30 uur na het einde van de vorige dagelijkse of wekelijkse rustperiode een nieuwe dagelijkse rustperiode van minimaal 9 uur hebben genomen.

Wat is er veranderd aan de rij- en rusttijden in 2026?

De belangrijkste basisregels voor dagelijkse rijtijd, pauzes en wekelijkse rust zijn niet pas in 2026 ingevoerd.

Wel zijn eerdere wijzigingen van belang voor controles en de toepassing van de regels.

Tachograafcontrole over 56 dagen

Sinds 31 december 2024 moeten chauffeurs bij wegcontroles registraties kunnen tonen over de lopende dag en de voorafgaande 56 dagen, voor zover de relevante registratieverplichtingen van toepassing zijn.

Slimme tachograaf en internationaal vervoer

Voor verschillende voertuigcategorieën zijn de afgelopen jaren nieuwe verplichtingen voor de slimme tachograaf ingevoerd.

Vanaf 1 juli 2026 gelden de Europese tachograaf- en rij- en rusttijdenregels ook voor bepaalde voertuigen en voertuigcombinaties van meer dan 2,5 ton die internationaal goederenvervoer of cabotage verrichten. Er gelden uitzonderingen.

Lees ook: Nieuwe tachograaf 2026: regels voor vrachtwagens en bestelbussen.

Wie controleert de rij- en rusttijden?

In Nederland controleert de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) de naleving van de rij- en rusttijden.

De inspectie kan onder andere tachograafgegevens, bestuurderskaarten en bedrijfsregistraties controleren.

Overtredingen kunnen leiden tot boetes en andere handhavingsmaatregelen. De gevolgen hangen af van de aard, ernst en omstandigheden van de overtreding.

Ook transportondernemingen moeten ervoor zorgen dat ritten en werkzaamheden zo worden georganiseerd dat chauffeurs de wettelijke regels kunnen naleven.

Mag een chauffeur de rijtijd overschrijden bij files of noodsituaties?

Artikel 12 van Verordening (EG) nr. 561/2006 biedt onder strikte voorwaarden mogelijkheden om van bepaalde rij- en rusttijdenregels af te wijken.

Een chauffeur mag bijvoorbeeld in uitzonderlijke omstandigheden afwijken om een geschikte stopplaats te bereiken, zolang de verkeersveiligheid niet in gevaar komt.

Daarnaast bestaan specifieke mogelijkheden om onder voorwaarden de dagelijkse of wekelijkse rijtijd met maximaal één of twee uur te overschrijden om de operationele basis van de werkgever of de woonplaats te bereiken voor een wekelijkse rustperiode.

Deze uitzonderingen mogen niet worden gebruikt om structureel te krappe transportplanningen mogelijk te maken.

De chauffeur moet de reden voor de afwijking uiterlijk bij aankomst op de geschikte stopplaats of bestemming handmatig vastleggen, bijvoorbeeld op een tachograafuitdraai.

Hoe voorkomt u overtredingen van de rij- en rusttijden?

Een goede transportplanning helpt om vertragingen, overtredingen en onverwachte kosten te beperken.

Voor transportondernemers en planners zijn vijf maatregelen belangrijk:

  1. Plan realistische rijtijden. Houd rekening met verkeersdrukte, laad- en lostijden en beschikbare rustplaatsen.
  2. Controleer tachograafregistraties. Zorg dat rijtijd, rusttijd en andere werkzaamheden correct worden geregistreerd.
  3. Houd rekening met wekelijkse rust. Controleer tijdig wanneer compensatie voor verkorte wekelijkse rust nodig is.
  4. Documenteer uitzonderingen. Laat chauffeurs afwijkingen tijdig en correct vastleggen.
  5. Controleer de planning vooraf. Voorkom dat een transportopdracht alleen kan worden uitgevoerd door wettelijke rij- of rusttijden te overschrijden.

De maximale dagelijkse en wekelijkse rijtijden

De maximale rijtijd van een chauffeur is de tijd waarin hij of zij de vrachtwagen of bus bestuurt. Het voertuig is dus in beweging. De chauffeur mag 2 keer per week 10 uren op een dag rijden. Als hij dit doet, mag er maximaal 9 uren op de andere dagen worden gereden.

Let op, dat betekent niet dat uw chauffeurs 65 uren per week mogen rijden. De maximaal toegestane werkuren zijn:

  • 90 uren per twee weken

Eén van deze twee weken mag hierbij maximaal 56 uren zijn. De tweede week mag in dit geval dus maximaal 34 uren zijn.

De maximale ononderbroken rijtijden

De chauffeur is verplicht om pauze te nemen na 4,5 uur rijden. Na 4,5 uren moet er 45 minuten lang worden gepauzeerd. Deze pauze mag worden verdeeld, maar wordt per 4,5 uren gereset.

Het mag dus bijvoorbeeld zo:

  • Na 2 uren rijden 15 minuten pauze. Daarna weer 2,5 uren rijden, gevolgd door 30 minuten pauze.

Minimale rusttijd en de verkorte wekelijkse rusttijd

Er is een groot verschil tussen dagelijkse rust en (verkorte) dagelijkse rusttijd.
Chauffeurs moeten binnen elke periode van 24 uur beschikken over een dagelijkse rusttijd van minimaal 11 uur onafgebroken. Deze dagelijkse rust mag maximaal drie keer per week worden ingekort tot minimaal 9 uur onafgebroken, mits dit plaatsvindt tussen twee wekelijkse rustperiodes. Daarnaast mag de dagelijkse rust ook worden opgesplitst in twee delen van minimaal 3 uur en 9 uur, waarbij de totale rusttijd dan 12 uur bedraagt. Deze gesplitste rust is elke dag toegestaan en staat los van de verkorte dagelijkse rust van 9 uur.

Wekelijks moeten chauffeurs die internationaal rijden minimaal 45 uur rust nemen, wat eens per twee weken verkort mag worden tot 24 uur. Maakt een chauffeur gebruik van de verkorte wekelijkse rusttijd? Dan moet dit na drie weken worden gecompenseerd. Dit zorgt voor naleving van de rijtijdenwet, veiligheid en welzijn van chauffeurs, ondanks de verkorte wekelijkse rust.

Dit doet u bijvoorbeeld zo:

  • Stel dat een chauffeur in een bepaalde week slechts 30 uur rust heeft genomen in plaats van de voorgeschreven 45 uur. Dit betekent dat er 15 uur aan rust ontbreekt. Deze verkorte wekelijkse rust moet moet worden gecompenseerd met het aantal uur waarmee de verkorte wekelijks rust afwijkt van de normale rusttijd. In dit geval is dat 15 uur. Dit compenseert u door uw chauffeurs bijvoorbeeld in die week een verlengde normale wekelijkse rust van 60 uur te geven, in plaats van de normale 45 uur.

Het idee is dus dat de verkorting van rust in één week later goedgemaakt moet worden met extra rust.

Rusttijden onderweg met twee chauffeurs

Als uw vrachtwagens met 2 chauffeurs rijden, gelden er andere regels. Dan hoeven ze niet na elke 4,5 uur 45 minuten te pauzeren. Ze kunnen gewoonweg van plek wisselen. Er zit wel 1 addertje onder het gras: de rustende chauffeur mag nergens mee helpen, ook niet met de navigatie. Deze chauffeur moet volledig tot rust komen.

Wordt de rijtijdenwet gecontroleerd?

Ja, de rijtijdenwet kan worden gecontroleerd. Dit gebeurt door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Zij lezen de tachograaf uit en controleren of de chauffeur zich aan de rijtijdenwet houdt. Doet hij of zij dit niet? Verwacht dan een boete. De hoogte van deze boete verschilt per land en hangt af van de overtreding zelf. Boetes in Nederland kunnen oplopen tot duizenden euro’s, voor zowel de chauffeur, als de logistieke manager. Let dus goed op de Europese regels met betrekking tot de rijtijdenwet.

Uitzonderingen op de rijtijdenwet

Er zijn bepalingen voor uitzonderlijke situaties. Denk hierbij aan files, of extreme weersomstandigheden. Volgens artikel 12 van Verordening (EG) nr. 561/2006 (de rust- en rijtijdenwet) mogen bestuurders de rijtijden overschrijden om een geschikte stopplaats te bereiken. Dit moet gebeuren zonder dat de verkeersveiligheid in gevaar wordt gebracht.

Hier zitten wel bepaalde voorwaarden aan vast:

  1. De situatie moet onverwacht zijn ontstaan. Een plotselinge file, extreem weer of overvolle parkeerplaatsen, bijvoorbeeld. Was de chauffeur van tevoren op de hoogte van deze bijzondere omstandigheid? Dan mag er niet van de normale regels worden afgeweken.
  2. De chauffeur heeft documentatieplicht. Hij of zij moet de reden en aard van de afwijking schriftelijk vastleggen op het registratieblad, of in een uitdraai van de tachograaf. Het is van groot belang dat de chauffeur dit doet direct nadat de rit is beëindigd. Het mag in elke Europese taal worden gedaan.

Wordt de uitzondering op de rijtijdenwet gecontroleerd?

Ja, ook de uitzondering op de rijtijdenwet wordt gecontroleerd. Er wordt gekeken of er echt een bijzondere omstandigheid was en of de chauffeur niet te vaak van de regels afwijkt.

Als er op een bepaalde plek regelmatig files voorkomen, moet u dit als logistiek manager meenemen in de planning. Het is niet toegestaan om telkens op diezelfde locatie de regels te omzeilen. Bovendien mag een afwijking niet leiden tot tijdwinst. Wanneer de chauffeur door moest rijden omdat de parkeerplaats vol was, mag deze extra rijtijd niet ten koste gaan van de rusttijd.

Voorkom boetes tijdens uitzonderingen met deze praktische tips

TIMOCOM geeft u 5 tips om boetes te voorkomen. Deze tips zijn uit eigen ervaring gedocumenteerd, maar helpen u, als logistiek manager, om boetes met betrekking tot de rijtijdenwet te voorkomen.

Tip 1: Zorg ervoor dat uw chauffeur direct documenteert. Ook als er een afwijking was. Als hij of zij het gewoon direct opschrijft, voorkomt u dat belangrijke details worden vergeten.

Tip 2: De chauffeur moet de juiste formulieren gebruiken. Kies uit het registratieblad, een uitdraai van de tachograaf of het dienstrooster. Hij of zij moet ook niet vergeten om de datum, tijd en reden van de afwijking duidelijk te vermelden.

Tip 3: Gebruik meerdere talen. Spreekt de chauffeur ook Engels? Als hij of zij het direct in twee talen opschrijft, kan dit misverstanden tijdens controleren voorkomen.

Tip 4: Het zit hem in de details. Als alle details worden opgeschreven, kan niets worden vergeten. Op welke weg was de file en hoe lang heeft deze geduurd? Zo voorkomt u afwijkingen.

Tip 5: Zorg voor bewijs. Laat de chauffeur onderweg foto’s maken met zijn of haar mobiele telefoon, of laat ze het nummer van een belangrijk hectometerpaaltje opschrijven. Dit kan als extra bewijs dienen tijdens controles.

Tools en technologische ondersteuning om boetes te voorkomen

Omdat de boetes flink oplopen, is het van groot belang ze te voorkomen. Zorg ervoor dat uw chauffeurs zich aan de rust- en rijtijdenwet houden. Moderne tachografen helpen u bij het naleven van de rijtijdenwet.

Tachografen:

  1. Houden de rij- en rusttijden bij.
  2. Registreren grenspassages.
  3. Waarschuwen uw chauffeur als deze rust moet nemen.
  4. Kunnen met transportmanagementsystemen worden geïntegreerd.

TIMOCOM’s Marktplaats biedt u belangrijke inzichten in uw vrachten én geeft u de mogelijkheid om alles digitaal vast te leggen. Ritgegevens, rijtijden en rustperiodes worden automatisch geregistreerd. Zo voorkomt u boetes door onvolledige documentatie. Wilt u TIMOCOM’s Marktplaats gratis uitproberen? Dat kan. Vraag uw gratis proefperiode aan en profiteer van alle voordelen.

Registreer voor een gratis proefperiode

Op de TIMOCOM Marktplaats vindt u ook realtime-informatie over vrachtwagens en vracht. De systemen van TIMOCOM maken gebruik van verkeersgegevens en voorspellingen zodat uw chauffeurs de efficiëntste routes kunnen rijden.

Meer weten over deze module? Neem dan een kijkje bij TIMOCOM’s Routes & Kosten. Met deze module ontvangt u:

  • Accurate route- en kostencalculatie voor vrachtwagens en lading
  • Een goed overzicht in vaste en variabele kosten (zoals tol en brandstof)
  • Realtime inzicht in actuele aankomsttijden, files en andere beperkingen.

Maak duidelijke afspraken met chauffeurs

Een grondige onboarding waarin u uw chauffeurs voorlicht over hun rechten en plichten, helpt u ontzettend. Zorg ervoor dat uw chauffeurs vanaf het begin weten wat hun rust- en rijtijden zijn en wat de gevolgen zijn als ze zich er niet aan houden. Goede communicatie tussen planners, chauffeurs en leidinggevenden is ook erg belangrijk voor naleving. De tools van TIMOCOM’s Marktplaats geven u toegang tot digitale communicatiekanalen, zodat iedereen op de hoogte is van de gemaakte afspraken. Zorg ervoor dat uw chauffeurs zich ondersteund voelen. Als zij weten dat hun veiligheid bovenaan staat, zijn ze sneller geneigd zich aan de regels te houden.

Meer informatie over de TIMOCOM Messenger

Wilt u TIMOCOM’s Marktplaats uitproberen? Vraag uw gratis proefperiode aan en profiteer van de voordelen.

📞+49 211 88 26 88 26

📧 sales.nl@timocom.com

Test de TIMOCOM Marktplaats vrijblijvend

Veelgestelde vragen over rij- en rusttijden

Hoeveel uur mag een vrachtwagenchauffeur rijden zonder pauze?

Een vrachtwagenchauffeur mag maximaal 4,5 uur rijden voordat een pauze van minimaal 45 minuten verplicht is. Deze pauze mag worden opgesplitst in minimaal 15 minuten, gevolgd door minimaal 30 minuten.

Mag een vrachtwagenchauffeur 10 uur per dag rijden?

Ja. De dagelijkse rijtijd bedraagt normaal maximaal 9 uur, maar mag maximaal twee keer per week worden verlengd tot 10 uur.

Mag een chauffeur dagelijks 9 uur rust nemen?

Niet onbeperkt. Een verkorte dagelijkse rust van minimaal 9 uur is maximaal drie keer toegestaan tussen twee wekelijkse rustperioden.

Mag een chauffeur 45 uur rusten in de vrachtwagen?

Nee. De normale wekelijkse rustperiode van minimaal 45 uur mag niet in de vrachtwagencabine worden doorgebracht.

Hoeveel dagen moet een chauffeur kunnen tonen bij een tachograafcontrole?

Bij een wegcontrole moet een chauffeur in beginsel de registraties over de lopende dag en de voorafgaande 56 dagen kunnen tonen.

Wat gebeurt er als een chauffeur de rijtijd overschrijdt?

Een overtreding kan leiden tot een boete of andere handhavingsmaatregelen. De gevolgen hangen af van de overtreding, de toepasselijke regelgeving en de omstandigheden.

Tram Trinh Thanh

TIMOCOM Marketing Northern Europe, Benelux and UK

Blijf op de hoogte van logistiek en transportnieuws!

Schrijf u in voor onze mailinglijst en mis nooit meer de laatste ontwikkelingen.

Schrijf je nu in